SGK Uzmanı Özgür Erdursun, SÖZCÜ TV’de Özlem Gürses’in sunduğu Para Politika programına konuk olarak, Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) ile Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) arasındaki farkları anlattı. Erdursun, yeni sistemin Türkiye’de çalışan 25 milyon kişiyi ilgilendireceğini ve zorunlu olacağını vurguladı.
Başlıklar
BES Nedir?
2017’den bu yana uygulanan Bireysel Emeklilik Sistemi (BES), 45 yaş altındaki çalışanların otomatik olarak dahil edildiği bir sistem.
- Çalışanın maaşından %3 oranında kesinti yapılıyor.
- İşveren katkısı bulunmuyor.
- Katılımcılar 2 ay içinde cayma hakkını kullanarak sistemden çıkabiliyor.
- Biriken fonlar özel BES şirketleri tarafından yönetiliyor.
- 56 yaşına gelen katılımcılar ister toplu para, ister aylık ek gelir olarak ödemelerini alabiliyor.
TES’i BES’ten Ayıran En Önemli Fark
Erdursun, TES ile BES arasındaki kritik farkı şöyle açıkladı:
“TES’te biriken fonlar hükümetler tarafından kullanılabilecek. Cayma hakkı yok, zorunluluk var. Herkes bu sistemde kalacak.”
- TES, 2026 yılının ikinci çeyreğinde devreye girecek.
- Cayma hakkı ya da yaş sınırı olmayacak.
- Memur, işçi ve tüm çalışanlar kapsama alınacak.
- Sisteme en az 10 yıl kalma zorunluluğu olacak.
- Ödemeler sadece emeklilik yaşında alınabilecek.
- Toplu para çekme seçeneği olmayacak, yalnızca maaşa ek gelir olarak yansıyacak.
Bu yönüyle BES’in esnekliğine karşın, TES çok daha katı ve devlet kontrolünde olacak.
10 Yılda 228 Milyar Dolarlık Kaynak
Erdursun’un aktardığı hesaplamalara göre:
- Ortalama brüt maaşın 40 bin TL olduğu varsayıldığında,
- İşçi ve işverenin %3’er katkısıyla toplam %6 kesinti yapılacak,
- Devlet de %30 katkı sağlayacak.
Bu durumda:
- Yılda 936 milyar TL (22,8 milyar dolar) fona girecek,
- 10 yıl sonunda 9,36 trilyon TL, yani 228 milyar dolarlık kaynak oluşacak.
Fonun Kullanımı Tartışılıyor
Uzmanlara göre TES’in en büyük tartışma konusu, fonun nasıl kullanılacağı. Çalışanların geleceğine yatırım için mi değerlendirilecek, yoksa kamu maliyesindeki açıkları kapatmak için mi kullanılacak sorusu halen belirsizliğini koruyor.
Erdursun, “TES çalışanların emeklilik güvencesini güçlendirmek yerine bütçe açıklarını kapatmak için kullanılabilir” uyarısında bulundu.
saglikpersoneli.com.tr
